Bạn đang cảm thấy mệt mỏi, chóng mặt, da tái xanh và thiếu sức sống? Đừng vội đổ lỗi cho thời tiết. Rất có thể stress và những thói quen sinh hoạt 'vô hại' hàng ngày đang khiến bạn bị tụt huyết áp. Bài viết này sẽ giúp bạn nhận diện nguyên nhân và tìm lại sự cân bằng cho sức khỏe tim mạch.

Bạn có thường xuyên cảm thấy đầu óc quay cuồng mỗi khi đứng dậy đột ngột? Hay những buổi chiều làm việc mà cơ thể rã rời, tim đập nhanh, tay chân lạnh toát dù trời không lạnh? Nhiều người trẻ chúng ta thường tặc lưỡi cho rằng đó chỉ là do "thiếu ngủ" hay "lười ăn", mà không biết rằng đó có thể là những hồi chuông cảnh báo từ hệ tim mạch. Tụt huyết áp (huyết áp thấp) không chỉ là căn bệnh của người cao tuổi. Ngày nay, dưới áp lực của stress và nhịp sống hiện đại thiếu khoa học, tình trạng này đang ngày càng "trẻ hóa" và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ mối liên hệ giữa stress, thói quen sinh hoạt và huyết áp, từ đó đưa ra những giải pháp khoa học để bạn lấy lại sự cân bằng và trái tim khỏe mạnh.

1. Hiện tượng tụt huyết áp ở người trẻ: Đừng chủ quan

Theo định nghĩa y khoa, một người được coi là có huyết áp thấp khi chỉ số huyết áp tâm thu dưới 90 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương dưới 60 mmHg. Nếu như cao huyết áp được ví là "kẻ giết người thầm lặng" với nguy cơ đột quỵ, thì huyết áp thấp lại là "kẻ đánh cắp năng lượng", khiến người trẻ mất đi sự tập trung và sức sống.

Ở người trẻ khỏe mạnh, huyết áp thấp đôi khi là sinh lý và không gây triệu chứng. Tuy nhiên, khi nó đi kèm với các biểu hiện như hoa mắt, chóng mặt, ngất xỉu hay mệt mỏi triền miên, đó là dấu hiệu cho thấy lưu lượng máu lên não và các cơ quan không được đảm bảo. Nguyên nhân ở người trẻ thường không đến từ lão hóa mạch máu, mà phần lớn xuất phát từ rối loạn chức năng thần kinh thực vật và lối sống.

2. Stress và áp lực công việc: "Kẻ thù" giấu mặt của huyết áp

Nhiều người lầm tưởng rằng căng thẳng (stress) chỉ làm tăng huyết áp. Điều đó đúng với những cơn stress cấp tính (tức giận, lo lắng tột độ). Tuy nhiên, stress mãn tính và sự kiệt sức lại có thể dẫn đến hậu quả ngược lại: tụt huyết áp.

• Hội chứng mệt mỏi mãn tính (Burnout): Khi cơ thể chịu áp lực trong thời gian dài, tuyến thượng thận – cơ quan sản xuất hormone điều hòa huyết áp như adrenaline và cortisol – có thể bị quá tải và suy yếu. Điều này dẫn đến việc cơ thể phản ứng chậm chạp với các thay đổi tư thế, gây ra tình trạng tụt huyết áp.
• Rối loạn thần kinh thực vật: Stress tâm lý kéo dài làm mất cân bằng giữa hệ thần kinh giao cảm (kích thích) và phó giao cảm (thư giãn). Ở một số người trẻ nhạy cảm, phản xạ phế vị (vasovagal reflex) hoạt động quá mức khi căng thẳng, làm nhịp tim chậm lại và mạch máu giãn ra đột ngột, gây tụt huyết áp và ngất xỉu.

3. Những thói quen sinh hoạt "tàn phá" sức khỏe tim mạch

Bên cạnh stress, chính những thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại hàng ngày lại là nguyên nhân trực tiếp kéo chỉ số huyết áp của bạn xuống thấp:

3.1. Bỏ bữa sáng và ăn uống thất thường

Nhịp sống vội vã khiến nhiều bạn trẻ bỏ qua bữa sáng hoặc ăn uống qua loa. Việc này dẫn đến hạ đường huyết. Vì đường huyết và huyết áp có mối liên hệ mật thiết, khi đường huyết giảm, cơ thể sẽ mệt mỏi, vã mồ hôi và huyết áp cũng tụt theo.

3.2. Uống ít nước, lạm dụng cà phê

Nước đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì thể tích tuần hoàn máu. Người trẻ thường quên uống nước khi tập trung làm việc, hoặc thay thế nước lọc bằng trà sữa, cà phê đậm đặc. Cà phê có tính lợi tiểu, nếu uống quá nhiều mà không bù nước, cơ thể sẽ mất nước, dẫn đến giảm thể tích máu và tụt huyết áp.

3.3. Thức khuya và thiếu ngủ

Giấc ngủ là thời gian để hệ tim mạch phục hồi và điều chỉnh. Thiếu ngủ kéo dài làm rối loạn khả năng tự điều chỉnh huyết áp của cơ thể, khiến bạn dễ bị chóng mặt vào sáng hôm sau.

3.4. Lối sống tĩnh tại (Ít vận động)

Ngồi lì 8 tiếng tại văn phòng làm giảm khả năng co bóp của cơ bắp chân – nơi được ví là "trái tim thứ hai" giúp bơm máu tĩnh mạch trở về tim. Hậu quả là máu bị ứ trệ ở chân, gây ra tình trạng tụt huyết áp tư thế đứng (hoa mắt khi đứng dậy).

4. Dấu hiệu cảnh báo bạn không nên bỏ qua

Làm sao để biết sự mệt mỏi của bạn là do tụt huyết áp? Hãy chú ý đến các triệu chứng sau:

• Hoa mắt, chóng mặt: Đặc biệt là khi thay đổi tư thế từ nằm/ngồi sang đứng (hạ huyết áp tư thế).
• Nhìn mờ: Tầm nhìn bỗng nhiên tối sầm lại trong vài giây.
• Mệt mỏi, thiếu sức sống: Cảm giác cơ thể nặng nề, không muốn vận động.
• Khó tập trung: Hay quên, lơ mơ, "sương mù não" (brain fog).
• Lạnh tay chân: Da dẻ tái xanh, tay chân lạnh và ẩm ướt do máu không được bơm đủ đến ngoại vi.
• Tim đập nhanh, hồi hộp: Phản ứng bù trừ của tim để cố gắng bơm máu đi.

5. Chiến lược "vực dậy" huyết áp và năng lượng sống

May mắn thay, huyết áp thấp cơ năng ở người trẻ hoàn toàn có thể cải thiện được thông qua việc điều chỉnh lối sống mà chưa cần dùng thuốc.

5.1. Điều chỉnh chế độ ăn uống

• Không bỏ bữa: Chia nhỏ các bữa ăn trong ngày để duy trì đường huyết và huyết áp ổn định.
• Tăng cường muối (vừa phải): Khác với người cao huyết áp phải kiêng muối, người huyết áp thấp nên ăn mặn hơn một chút (theo chỉ định của bác sĩ), vì Natri giúp giữ nước trong lòng mạch.
• Uống đủ nước: Đảm bảo 2-2.5 lít nước mỗi ngày. Uống một ly nước lớn ngay khi ngủ dậy hoặc khi cảm thấy chóng mặt là cách cấp cứu hiệu quả.

5.2. Thay đổi thói quen sinh hoạt

• Ngủ đủ giấc: Cố gắng ngủ trước 23h và đảm bảo ngủ đủ 7-8 tiếng. Kê gối cao đầu một chút khi ngủ cũng có thể giúp giảm triệu chứng khi thức dậy.
• Thay đổi tư thế chậm rãi: Khi thức dậy, hãy nằm thư giãn vài phút, ngồi dậy từ từ rồi mới đứng lên hẳn. Tránh bật dậy như lò xo.
• Mang vớ y khoa (vớ áp lực): Nếu bạn phải đứng hoặc ngồi lâu, vớ áp lực nhẹ có thể giúp máu lưu thông tốt hơn, tránh ứ trệ ở chân.

5.3. Tập luyện và Quản lý Stress

• Bài tập nhẹ nhàng: Yoga, đi bộ, bơi lội giúp tăng cường sức bền thành mạch và lưu thông máu. Tránh các bài tập quá sức hoặc thay đổi tư thế đầu quá đột ngột.
• Giải tỏa áp lực: Thiền định, hít thở sâu là liều thuốc tự nhiên tuyệt vời để cân bằng hệ thần kinh thực vật, giảm stress và ổn định huyết áp.

6. Khi nào cần gặp bác sĩ tim mạch?

Mặc dù thay đổi lối sống là chủ chốt, nhưng bạn không nên chủ quan. Hãy đi khám ngay nếu:

• Bạn bị ngất xỉu hoặc mất ý thức.
• Tụt huyết áp kèm theo đau thắt ngực, khó thở.
• Các triệu chứng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày dù đã nghỉ ngơi.
• Tụt huyết áp sau khi dùng một loại thuốc mới hoặc sau chấn thương.

Việc kiểm tra sức khỏe tim mạch định kỳ giúp loại trừ các nguyên nhân bệnh lý tiềm ẩn như suy tim, bệnh van tim hay các vấn đề nội tiết khác. Bạn có thể đăng ký [**khám tim mạch tổng quát**](https://ocaclinic.vn/dich-vu/kham-tim-mach) để được bác sĩ chuyên khoa đánh giá toàn diện. Trong quá trình thăm khám, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện [**siêu âm tim**](https://ocaclinic.vn/dich-vu/sieu-am-tim) để kiểm tra cấu trúc và chức năng tim, hoặc đeo [**Holter huyết áp**](https://ocaclinic.vn/dich-vu/holter-huyet-ap) để theo dõi huyết áp của bạn trong suốt 24 giờ sinh hoạt bình thường.

---

Lời kết

Sức khỏe là tài sản quý giá nhất, đặc biệt là với những người trẻ đang trong giai đoạn xây dựng sự nghiệp. Đừng để áp lực công việc và những thói quen xấu bào mòn trái tim của bạn.