1. Rung nhĩ là gì?
Rung nhĩ là một loại rối loạn nhịp tim phổ biến, xảy ra khi các buồng nhĩ (tâm nhĩ) đập không đều và rất nhanh. Bình thường, nhịp tim được điều khiển bởi nút xoang, một cấu trúc nhỏ nằm ở tâm nhĩ phải, phát ra các xung điện đều đặn. Khi bị rung nhĩ, nút xoang mất khả năng kiểm soát và thay vào đó, nhiều ổ phát nhịp khác trong tâm nhĩ hoạt động một cách hỗn loạn, dẫn đến tình trạng các buồng nhĩ rung lên với tần số rất cao, thường từ 350 đến 600 lần mỗi phút.
Hiện tượng này làm cho tim không thể bơm máu một cách hiệu quả. Thay vì co bóp nhịp nhàng để đẩy máu xuống tâm thất, tâm nhĩ chỉ rung lên yếu ớt, khiến máu lưu thông chậm chạp và có thể bị ứ đọng lại. Điều này làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông trong tim.
Khi cục máu đông này di chuyển đến các cơ quan khác trong cơ thể, nó có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng. Nguy hiểm nhất là khi cục máu đông làm tắc nghẽn mạch máu não, gây ra đột quỵ. Ngoài ra, cục máu đông cũng có thể gây tắc nghẽn mạch máu phổi, dẫn đến nhồi máu phổi.
Theo thống kê, rung nhĩ chiếm khoảng 25% các trường hợp đột quỵ não. Tình trạng này có xu hướng tiến triển nặng hơn theo thời gian nếu không được điều trị và theo dõi đúng cách. Rung nhĩ cũng có thể làm tăng nguy cơ suy tim, gây ra các triệu chứng như mệt mỏi, khó thở và chóng mặt.
Vì vậy, việc phát hiện sớm và điều trị rung nhĩ là rất quan trọng để ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm và cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh. Nếu bạn nghi ngờ mình có các triệu chứng của rung nhĩ, hãy đến các cơ sở y tế uy tín để được khám, chẩn đoán và tư vấn điều trị.
Tham khảo:
- American Heart Association: https://www.heart.org/en/health-topics/atrial-fibrillationaha-journal
- European Society of Cardiology: https://www.escardio.org/Guidelines/Clinical-Practice-Guidelines/Atrial-Fibrillation-Management
2. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của rung nhĩ
Mặc dù nguyên nhân chính xác gây ra rung nhĩ vẫn chưa được biết rõ, nhưng có nhiều yếu tố nguy cơ có thể làm tăng khả năng mắc bệnh. Rung nhĩ xảy ra khi quá trình phát nhịp và dẫn truyền xung động điện trong tim bị rối loạn.
Các yếu tố nguy cơ này không trực tiếp gây ra rung nhĩ, nhưng những người có các yếu tố này có nguy cơ mắc bệnh cao hơn:
- Tuổi tác: Rung nhĩ phổ biến hơn ở người lớn tuổi, đặc biệt là trên 60 tuổi.
- Tăng huyết áp: Huyết áp cao có thể gây tổn thương cho tim và làm tăng nguy cơ rung nhĩ.
- Bệnh tim mạch: Các bệnh như suy tim, bệnh van tim, nhồi máu cơ tim và thiếu máu cơ tim có thể làm tăng nguy cơ rung nhĩ.
- Bệnh tuyến giáp: Cường giáp (tuyến giáp hoạt động quá mức) có thể gây ra rung nhĩ.
- Bệnh phổi: Các bệnh phổi mãn tính như bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) có thể làm tăng nguy cơ rung nhĩ.
- Đái tháo đường: Bệnh tiểu đường có thể gây tổn thương cho tim và làm tăng nguy cơ rung nhĩ.
- Phẫu thuật tim mạch: Phẫu thuật tim có thể làm tăng nguy cơ rung nhĩ trong thời gian ngắn.
- Nghiện rượu hoặc sử dụng chất kích thích: Uống quá nhiều rượu hoặc sử dụng các chất kích thích như caffeine có thể gây ra rung nhĩ.
- Nhiễm trùng: Một số bệnh nhiễm trùng có thể gây ra rung nhĩ.
- Các bệnh lý toàn thân khác: Một số bệnh lý khác như bệnh thận mãn tính, béo phì và ngưng thở khi ngủ cũng có thể làm tăng nguy cơ rung nhĩ.
Tham khảo:
- Medscape: https://emedicine.medscape.com/article/151166-overview
- PubMed: Tìm kiếm các bài báo khoa học về yếu tố nguy cơ của rung nhĩ.
3. Dấu hiệu lâm sàng của rung nhĩ
Một số người bị rung nhĩ có thể không có bất kỳ triệu chứng nào và chỉ được phát hiện tình cờ trong quá trình khám sức khỏe định kỳ. Tuy nhiên, nhiều người khác lại trải qua các triệu chứng khác nhau, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh và các bệnh lý nền khác.
Các triệu chứng phổ biến của rung nhĩ bao gồm:
- Chóng mặt và mệt mỏi: Cảm thấy chóng mặt, choáng váng và mệt mỏi không rõ nguyên nhân.
- Khó thở: Khó thở, hụt hơi, đặc biệt là khi gắng sức.
- Hồi hộp và đánh trống ngực: Cảm thấy tim đập nhanh, mạnh hoặc không đều trong lồng ngực.
- Đau ngực: Đau ngực hoặc cảm thấy nặng ngực mơ hồ.
- Mạch nhanh và không đều: Khi bắt mạch, bạn có thể thấy mạch đập nhanh và không đều.
Để chẩn đoán rung nhĩ, bác sĩ sẽ hỏi về bệnh sử, các triệu chứng và thực hiện khám lâm sàng. Điện tâm đồ (ECG) là một xét nghiệm quan trọng để chẩn đoán rung nhĩ. ECG ghi lại hoạt động điện của tim và có thể phát hiện các bất thường trong nhịp tim.
Biến chứng nguy hiểm nhất của rung nhĩ là hình thành cục máu đông trong tim. Nếu cục máu đông này di chuyển đến não, nó có thể gây ra đột quỵ. Để ngăn ngừa cục máu đông, bác sĩ có thể kê đơn thuốc chống đông máu.
Việc sử dụng thuốc chống đông máu có thể gây ra một số tác dụng phụ, chẳng hạn như tăng nguy cơ chảy máu. Vì vậy, bệnh nhân cần tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn của bác sĩ và tái khám định kỳ để được theo dõi và điều chỉnh thuốc khi cần thiết.
Để bảo vệ sức khỏe tim mạch và phát hiện sớm các dấu hiệu của bệnh tim, bạn có thể đăng ký Gói Sàng lọc Tim mạch - Khám Tim mạch cơ bản tại các cơ sở y tế uy tín. Gói khám này bao gồm các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh hiện đại, giúp phát hiện sớm các vấn đề tim mạch, kể cả rung nhĩ.
Tham khảo:
- National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI): https://www.nhlbi.nih.gov/health-topics/atrial-fibrillation
- Cleveland Clinic: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/16768-atrial-fibrillation-afib