Siêu âm tim qua thực quản: Tất tần tật những điều bạn cần biết
1. Siêu âm tim qua thực quản là gì?
Siêu âm tim là một phương pháp chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn, sử dụng sóng siêu âm để tạo ra hình ảnh chi tiết về cấu trúc và chức năng của tim. Phương pháp này giúp bác sĩ quan sát được kích thước, hình dạng, sự chuyển động của các van tim, buồng tim, cũng như các mạch máu lớn xung quanh tim. Siêu âm tim có thể phát hiện nhiều bệnh lý tim mạch như bệnh van tim, bệnh cơ tim, các khối u trong tim, huyết khối, dị tật tim bẩm sinh, và phình động mạch chủ. (Nguồn: acc.org)
Có nhiều phương pháp siêu âm tim khác nhau, phù hợp với từng thể trạng và bệnh lý của mỗi người. Trong đó, siêu âm tim qua thành ngực là phương pháp phổ biến nhất, tuy nhiên trong một số trường hợp, siêu âm tim qua thực quản (TEE) lại là lựa chọn tối ưu để có được hình ảnh rõ nét và chi tiết hơn.
Siêu âm tim qua thực quản là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh, trong đó một đầu dò siêu âm nhỏ được đưa qua đường miệng vào thực quản. Vì thực quản nằm ngay phía sau tim, đầu dò có thể tiếp cận gần hơn với tim, giúp tạo ra hình ảnh rõ nét hơn so với siêu âm tim qua thành ngực. Kỹ thuật này đặc biệt hữu ích khi cần đánh giá chi tiết các cấu trúc tim nằm sâu bên trong, chẳng hạn như van tim nhân tạo, các khối u nhỏ, hoặc các lỗ thông trong tim. (Nguồn: mayoclinic.org)
Siêu âm tim qua thực quản cho phép bác sĩ quan sát dễ dàng hơn các bộ phận bên trong của tim, cũng như đánh giá được tình trạng sức khỏe hoặc các tổn thương bệnh lý tại tim mà người bệnh gặp phải. Kỹ thuật này đóng vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán và theo dõi nhiều bệnh lý tim mạch phức tạp.
2. Thực hiện siêu âm tim qua thực quản có đau không?
Nhiều người lo lắng về việc siêu âm tim qua thực quản có đau không? Thực tế, quy trình siêu âm qua thực quản có thể khiến bạn cảm thấy hơi khó chịu trong quá trình đưa đầu dò vào và thực hiện siêu âm. Sau khi siêu âm, bạn có thể bị đau họng nhẹ trong khoảng 1-2 ngày. Cảm giác này thường không quá nghiêm trọng và có thể giảm bớt bằng cách súc họng bằng nước muối ấm hoặc dùng thuốc giảm đau không kê đơn nếu cần thiết. Tuy nhiên, điều quan trọng là việc siêu âm tim qua thực quản không gây ra bất kỳ tác động xấu nào cho cuống họng hay thanh quản của bạn.
Để giảm bớt sự khó chịu, bạn có thể yêu cầu bác sĩ sử dụng thuốc tê tại chỗ. Thuốc tê sẽ làm tê phần họng, giúp bạn cảm thấy thoải mái hơn trong quá trình siêu âm. Thuốc tê thường không gây ra tác dụng phụ đáng kể sau đó. Bên cạnh đó, điều quan trọng là bạn nên làm theo hướng dẫn của bác sĩ trong suốt quá trình thực hiện siêu âm để tránh các biến chứng không mong muốn, chẳng hạn như chảy máu bên trong thực quản do cọ xát mạnh với đầu dò.
3. Khi nào cần siêu âm tim qua thực quản?
Bất kỳ ai có những biểu hiện bất thường về tim đều có thể cần thực hiện siêu âm tim qua thực quản. Phương pháp này thường được chỉ định khi siêu âm tim qua thành ngực không cung cấp đủ thông tin cần thiết để chẩn đoán bệnh. Siêu âm tim qua thực quản cho kết quả chính xác và chân thực hơn trong một số trường hợp nhất định. (Nguồn: vnah.org.vn)
Tuy nhiên, siêu âm tim cơ bản qua thành ngực vẫn là phương pháp phổ biến hơn. Siêu âm tim qua thực quản thường được áp dụng khi người bệnh có thể trạng đặc biệt hoặc khi cần đánh giá chi tiết các cấu trúc tim cụ thể. Dưới đây là một số trường hợp thường được chỉ định siêu âm tim qua thực quản:
- Người bệnh vừa thực hiện các phẫu thuật tim: Siêu âm qua thực quản giúp quan sát tim rõ hơn, từ đó giúp bác sĩ đánh giá và theo dõi tình trạng của người bệnh sau ca phẫu thuật, phát hiện sớm các biến chứng có thể xảy ra như rò rỉ van tim, tràn dịch màng tim.
- Người bệnh đang bị chấn thương ngoài thành ngực: Trong trường hợp này, việc siêu âm qua thành ngực có thể bị hạn chế do vết thương hoặc băng bó. Siêu âm qua thực quản là một giải pháp thay thế hiệu quả.
- Người thừa cân, béo phì hoặc có cơ ngực quá dày: Lớp mỡ hoặc cơ dày có thể cản trở sóng siêu âm, làm giảm chất lượng hình ảnh khi siêu âm qua thành ngực. Siêu âm qua thực quản giúp khắc phục nhược điểm này, mang lại hình ảnh rõ nét hơn.
- Nghi ngờ có các bệnh lý tim mạch phức tạp: Siêu âm qua thực quản có độ phân giải cao hơn, cho phép bác sĩ quan sát chi tiết các cấu trúc nhỏ trong tim, giúp chẩn đoán chính xác các bệnh lý như viêm nội tâm mạc nhiễm trùng, huyết khối trong buồng tim, hoặc các dị tật tim bẩm sinh nhỏ.
4. Lưu ý và các bước thực hiện siêu âm tim qua thực quản
4.1. Lưu ý khi thực hiện siêu âm tim qua thực quản
Để đảm bảo quá trình siêu âm tim qua thực quản diễn ra an toàn và hiệu quả, bạn cần lưu ý những điều sau:
- Trước khi siêu âm:
- Bạn không nên ăn hoặc uống bất cứ thứ gì trong vòng 6 giờ trước khi siêu âm. Điều này giúp giảm nguy cơ nôn mửa trong quá trình thực hiện.
- Nếu cần uống thuốc, bạn nên uống với một ít nước.
- Nếu bạn đeo răng giả, bạn cần tháo chúng ra trước khi tiến hành siêu âm.
- Thông báo cho bác sĩ nếu bạn bị dị ứng với thuốc gây mê hoặc thuốc tê.
- Giữ tâm lý thoải mái, tránh căng thẳng và lo lắng. Hãy đặt câu hỏi cho bác sĩ nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào.
- Trong quá trình siêu âm:
- Nằm yên một tư thế theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Hạn chế cử động hoặc nói chuyện để tránh làm ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh.
- Bạn có thể được yêu cầu cắn vào một miếng nhựa hoặc vải mềm để bảo vệ răng và ống siêu âm.
- Trong quá trình siêu âm, nếu bạn cảm thấy có điều gì bất thường, hãy ra tín hiệu cho bác sĩ biết, không nên tự ý cử động.
- Sau khi siêu âm:
- Thuốc gây tê sẽ có tác dụng trong một thời gian sau khi siêu âm, vì thế bạn không nên ăn hoặc uống trong vòng 1 giờ sau siêu âm để tránh bị sặc.
- Hạn chế điều khiển phương tiện giao thông hoặc vận hành máy móc cho đến khi thuốc tê hết tác dụng hoàn toàn.
- Sau siêu âm, bạn có thể bị đau họng nhẹ hoặc chảy một ít máu. Đây là hiện tượng bình thường và không cần phải quá lo lắng.
- Trường hợp có dấu hiệu chảy nhiều máu, đau bụng dữ dội, khó thở, hoặc bị sặc sau khi siêu âm tim qua thực quản, bạn nên thông báo ngay cho bác sĩ để được xử trí kịp thời.
4.2. Các bước thực hiện siêu âm tim qua thực quản
Quy trình siêu âm tim qua thực quản thường bao gồm các bước sau:
- Bước 1: Bác sĩ sẽ thăm khám sơ bộ, hỏi về các triệu chứng mà bạn gặp phải, tiền sử bệnh tim mạch, và các yếu tố nguy cơ để quyết định xem bạn có cần siêu âm tim qua thực quản hay không.
- Bước 2: Chuẩn bị máy siêu âm tim chuyên dụng với đầu dò nhỏ có gắn camera có thể đưa vào thực quản. Đảm bảo phòng siêu âm có đầy đủ trang thiết bị cần thiết và bác sĩ, kỹ thuật viên được đào tạo bài bản.
- Bước 3: Hướng dẫn người bệnh nằm trên giường ở tư thế thoải mái, thường là nằm nghiêng trái. Giải thích rõ quy trình để người bệnh bớt căng thẳng, hồi hộp.
- Bước 4: Gây tê hầu họng cho người bệnh bằng thuốc xịt như Xylocain hoặc Lidocain để giảm cảm giác khó chịu khi đưa ống siêu âm vào. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể sử dụng thuốc an thần để tiêm tĩnh mạch giúp người bệnh thư giãn.
- Bước 5: Từ từ đưa ống siêu âm qua miệng vào họng và yêu cầu người bệnh nuốt nhẹ để ống đi vào thực quản. Sau đó, người thực hiện siêu âm từ từ đẩy ống xuống vị trí thích hợp nhất để quan sát các buồng tim, van tim, và các cấu trúc khác. Đầu dò sẽ được di chuyển để quan sát các mặt cắt khác nhau của tim.
- Bước 6: Sau khi siêu âm và đánh giá xong, từ từ rút đầu dò ra khỏi thực quản của người bệnh. Yêu cầu người bệnh nghỉ ngơi để ổn định tinh thần.
- Bước 7: Dựa vào hình ảnh siêu âm tim qua thực quản, bác sĩ sẽ thông báo cho người bệnh biết về tình trạng sức khỏe của tim, đánh giá các bệnh lý nếu có, và đưa ra kế hoạch điều trị phù hợp.
Kết luận: Nhìn chung, phương pháp siêu âm tim qua thực quản khá an toàn và dễ thực hiện. Mặc dù có thể gây cảm giác khó chịu, đau rát họng cho người bệnh, nhưng những triệu chứng này thường không đáng lo ngại nếu được thực hiện tại cơ sở y tế uy tín, có đội ngũ bác sĩ chuyên nghiệp cùng trang thiết bị y tế hiện đại. Quan trọng nhất là bạn cần tuân thủ các hướng dẫn của bác sĩ trước, trong và sau khi siêu âm để đảm bảo an toàn và hiệu quả của quá trình chẩn đoán.