Bệnh Tim Bẩm Sinh Ở Thai Nhi: Những Điều Cần Biết
Theo thống kê, dị tật tim bẩm sinh (TBS) gặp ở khoảng 1% trẻ sơ sinh. Hầu hết những trường hợp bị dị tật tim bẩm sinh ở thai nhi được sinh ra có thể sống được đến tuổi trưởng thành. Tuy nhiên, điều đáng nói là đa số các trường hợp này chưa biết rõ nguyên nhân gây bệnh. Một số yếu tố có thể liên quan đến sự phát triển của TBS bao gồm di truyền, việc mẹ bị nhiễm virus trong thai kỳ hoặc sử dụng rượu, ma túy. Theo Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh Hoa Kỳ (CDC), TBS là loại dị tật bẩm sinh phổ biến nhất.
Tổng quan về bệnh tim bẩm sinh
Bệnh tim bẩm sinh ở thai nhi là tình trạng tim có những dị dạng từ khi còn trong bào thai. Cấu trúc tim bị khiếm khuyết khiến cho hoạt động và chức năng của tim bị ảnh hưởng, quá trình tuần hoàn máu của cơ thể cũng hoạt động bất thường. Các dị tật này có thể ảnh hưởng đến van tim, vách ngăn tim, hoặc các mạch máu lớn dẫn đến tim.
Bệnh tim bẩm sinh ở thai nhi được xếp vào dạng dị tật bẩm sinh phổ biến thường gặp nhất, đồng thời đây cũng là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trong các ca dị tật bẩm sinh. Việc phát hiện và can thiệp sớm có vai trò quan trọng trong việc cải thiện tiên lượng sống cho trẻ.
- Tham khảo: American Heart Association
Phát hiện bệnh tim bẩm sinh
Với sự phát triển của y học hiện đại, ngày nay bệnh tim bẩm sinh ở thai nhi có thể được phát hiện thông qua kỹ thuật siêu âm ở tuần thai thứ 18. Siêu âm tim thai (fetal echocardiography) là một kỹ thuật chuyên biệt giúp bác sĩ đánh giá chi tiết cấu trúc và chức năng tim của thai nhi. Kỹ thuật này thường được chỉ định khi có yếu tố nguy cơ hoặc nghi ngờ TBS.
Nguyên nhân gây bệnh tim bẩm sinh
Theo nghiên cứu, tim bẩm sinh ở thai nhi có thể do một số nguyên nhân sau:
Do di truyền: Yếu tố di truyền đóng vai trò quan trọng trong một số trường hợp TBS. Nếu trong gia đình có người mắc TBS, nguy cơ thai nhi mắc bệnh sẽ cao hơn.
Do nhiễm độc thai: Các chất độc hại từ môi trường hoặc từ cơ thể mẹ có thể gây ảnh hưởng đến sự phát triển của tim thai.
Mẹ nhiễm bệnh trong thời gian mang thai: Một số bệnh nhiễm trùng như rubella (sởi Đức) có thể gây ra TBS ở thai nhi nếu mẹ mắc bệnh trong giai đoạn đầu thai kỳ.
Tham khảo: National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI)
Điều trị bệnh tim bẩm sinh
Phẫu thuật tim bẩm sinh hay mổ tim bẩm sinh là phương pháp điều trị thường được chỉ định. Tuy nhiên, cũng có trường hợp bệnh nhi không cần phải mổ tim bẩm sinh mà điều trị theo phác đồ khác như thông tim can thiệp qua da, giúp tránh được cuộc mổ trên tim hở mà vẫn cho kết quả tương tự. Những thông tim can thiệp thường được sử dụng như:
- Xé vách liên nhĩ.
- Nong van tim bị hẹp.
- Nong mạch máu bị hẹp.
- Đóng thông liên nhĩ, thông liên thất.
Khi tổn thương từ bào thai quá nặng nề thì trẻ cần được phẫu thuật tim bẩm sinh càng sớm càng tốt, bao gồm:
Phẫu thuật tim bẩm sinh kín, áp dụng trong:
- Cắt ống thông trong bệnh lý còn ống động mạch.
- Phẫu thuật cầu nối chủ - phổi.
- Thắt vòng động mạch phổi và phẫu thuật tim hở.
Phẫu thuật tim bẩm sinh hở, áp dụng trong:
- Các bệnh như thông liên thất, thông liên nhĩ, thông sàn nhĩ thất, cửa sổ chủ phổi.
- Phẫu thuật chuyển gốc động mạch, phẫu thuật Mustard hoặc Senning để sửa chữa đảo gốc động mạch tại tầng nhĩ.
- Phẫu thuật những bệnh tim có một thất duy nhất hoặc một thất chức năng.
Tham khảo: acc.org
Tiên lượng sau phẫu thuật
Sau mổ tim bẩm sinh, một số bệnh có thể chữa khỏi hoàn toàn như thông liên thất, thông liên nhĩ, tứ chứng Fallot, còn ống động mạch, hẹp eo động mạch chủ, chuyển vị đại động mạch… Một số bệnh chỉ có thể chữa tạm thời như tim một thất, thiểu sản thất, các bệnh tim bẩm sinh phức tạp.
Kết luận
Tim bẩm sinh ở thai nhi là dị tật thường gặp nhất và là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong số các dị tật bẩm sinh. Ngày nay với những tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị đã làm tăng đáng kể tỷ lệ sống của những trường hợp tim bẩm sinh phức tạp, tuy nhiên, bệnh cần được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời. Việc theo dõi thai kỳ chặt chẽ và thực hiện các xét nghiệm sàng lọc là rất quan trọng để phát hiện sớm các dấu hiệu của bệnh tim bẩm sinh ở thai nhi.