Chăm sóc người thân mắc đái tháo đường tuýp 2: Cẩm nang cho gia đình
Khi người thân của bạn được chẩn đoán mắc đái tháo đường tuýp 2, bạn có thể cảm thấy bối rối và không biết làm thế nào để giúp đỡ. Cảm giác lo lắng và bất an là hoàn toàn dễ hiểu. Tuy nhiên, sự đồng hành và hỗ trợ đúng cách từ gia đình đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc giúp người bệnh kiểm soát bệnh tật và duy trì một cuộc sống khỏe mạnh. Bài viết này sẽ cung cấp những quy tắc cơ bản giúp bạn đồng hành cùng người thân trong quá trình điều trị và thay đổi lối sống.
1. Lắng nghe và tôn trọng
Tâm lý của người bệnh đái tháo đường:
Việc chấp nhận chẩn đoán đái tháo đường có thể gây ra nhiều cảm xúc tiêu cực như sốc, lo lắng, buồn bã, thậm chí là tức giận. Người bệnh có thể cảm thấy mất kiểm soát đối với cuộc sống của mình, đặc biệt khi phải đối mặt với những thay đổi lớn trong chế độ ăn uống và sinh hoạt.
- Không áp đặt: Thay vì áp đặt ý kiến hoặc ra lệnh, hãy hỏi người bệnh về những gì họ cần và muốn. Hãy để họ có quyền lựa chọn và quyết định trong quá trình điều trị. Ví dụ, thay vì nói "Anh phải ăn cái này", hãy hỏi "Anh muốn ăn món gì hôm nay? Em có thể nấu món gì tốt cho sức khỏe của anh?".
- Lắng nghe: Tham gia các câu lạc bộ bệnh nhân đái tháo đường hoặc các diễn đàn trực tuyến để hiểu hơn về tâm tư, tình cảm của người bệnh. Lắng nghe những chia sẻ của họ về những khó khăn, lo lắng và cả những thành công nhỏ trong quá trình điều trị. Điều này giúp bạn thấu hiểu và đồng cảm hơn với người thân của mình.
Theo Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA), sự hỗ trợ từ gia đình và bạn bè là một yếu tố quan trọng giúp người bệnh đái tháo đường kiểm soát bệnh tật tốt hơn. Nguồn: Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ
2. Trang bị kiến thức về đái tháo đường
- Tìm hiểu thông tin: Nắm vững kiến thức về bệnh đái tháo đường, bao gồm nguyên nhân, triệu chứng, biến chứng và các phương pháp điều trị. Tham gia các buổi tái khám cùng người bệnh để được bác sĩ tư vấn và giải đáp thắc mắc. Bạn có thể tìm kiếm thông tin từ các nguồn uy tín như website của Bộ Y tế, Hiệp hội Đái tháo đường Việt Nam hoặc Medscape.
- Kỹ năng cơ bản: Học cách xử trí hạ đường huyết (tình trạng đường huyết xuống quá thấp), sử dụng máy đo đường huyết tại nhà, tiêm insulin (nếu người bệnh cần) và xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp cho người bệnh đái tháo đường. Nắm vững những kỹ năng này giúp bạn tự tin hơn trong việc chăm sóc và hỗ trợ người thân.
Hạ đường huyết là một biến chứng nguy hiểm của bệnh đái tháo đường. Bạn nên biết các dấu hiệu nhận biết và cách xử trí hạ đường huyết để có thể giúp đỡ người thân kịp thời.
3. Không đóng vai "cảnh sát"
- Khuyến khích tự giác: Thay vì giám sát hoặc kiểm soát chặt chẽ mọi hành động của người bệnh, hãy động viên họ tự giác thay đổi lối sống theo hướng dẫn của bác sĩ. Hãy tạo một môi trường hỗ trợ và khuyến khích, nơi người bệnh cảm thấy thoải mái và tự tin để đưa ra những lựa chọn tốt cho sức khỏe của mình.
- Nhắc nhở tế nhị: Nhắc nhở người thân uống thuốc đúng giờ, duy trì thói quen tốt như tập thể dục, ăn uống lành mạnh một cách nhẹ nhàng và tế nhị. Tránh những lời nói mang tính chỉ trích hoặc phán xét, vì điều này có thể khiến người bệnh cảm thấy khó chịu và mất động lực.
4. Cùng nhau thay đổi
- Đồng hành: Tham gia tập luyện thể thao, nấu ăn lành mạnh cùng người bệnh. Điều này không chỉ giúp người bệnh có thêm động lực mà còn cải thiện sức khỏe của chính bạn. Hãy biến việc thay đổi lối sống thành một hoạt động vui vẻ và ý nghĩa cho cả gia đình.
- Tạo động lực: Tìm kiếm các hoạt động thể thao mà người bệnh yêu thích và phù hợp với tình trạng sức khỏe của họ. Cùng nhau tham gia các lớp học nấu ăn lành mạnh hoặc tìm kiếm những công thức nấu ăn ngon và bổ dưỡng trên mạng.
5. Khuyến khích tự lập, theo dõi sát sao
- Tự chủ: Trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để người bệnh tự quản lý bệnh tật trong cuộc sống hàng ngày. Hướng dẫn họ cách sử dụng máy đo đường huyết, lựa chọn thực phẩm phù hợp và điều chỉnh liều lượng thuốc (nếu được bác sĩ cho phép).
- Hỗ trợ liên tục: Luôn sẵn sàng hỗ trợ, động viên và lắng nghe những chia sẻ của người bệnh. Theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe của họ và đưa ra những lời khuyên hữu ích. Hãy nhớ rằng, sự đồng hành và yêu thương của bạn là nguồn động lực lớn nhất giúp người bệnh vượt qua khó khăn và sống vui khỏe với bệnh đái tháo đường.