Holter Điện Tâm Đồ: Chìa Khóa Chẩn Đoán Rối Loạn Nhịp Tim
Holter điện tâm đồ là một trong những phương pháp có hiệu quả chẩn đoán cao cho các tình trạng rối loạn tim mạch. Thông qua kết quả holter điện tâm đồ mang lại, bác sĩ chuyên khoa tim mạch sẽ có những chẩn đoán chính xác và định hướng điều trị hiệu quả cho người bệnh rối loạn tim. Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), Holter điện tâm đồ là công cụ quan trọng giúp phát hiện các rối loạn nhịp tim không thường xuyên xảy ra.
1. Holter Điện Tâm Đồ Là Gì?
- Holter điện tâm đồ (ĐTĐ) là phương pháp ghi điện tâm đồ liên tục trong khoảng thời gian nhất định, thường là 24-48 giờ. Khác với điện tâm đồ thông thường chỉ ghi lại hoạt động điện tim trong vài giây, Holter điện tâm đồ cho phép theo dõi nhịp tim của bạn trong suốt một ngày hoặc hai ngày, thậm chí lâu hơn nếu cần thiết. Điều này đặc biệt hữu ích trong việc phát hiện các rối loạn nhịp tim không xảy ra thường xuyên.
- Máy Holter điện tâm đồ cho phép ghi lại điện tâm đồ trong thời gian đeo máy trên ngực của người bệnh. Các dữ liệu ĐTĐ này sẽ được lưu lại trong bộ nhớ dưới dạng kỹ thuật số. Dựa trên kết quả được ghi lại, bác sĩ chuyên khoa có thể xác định được có triệu chứng lâm sàng rối loạn tim gây ra hay không. Máy Holter điện tâm đồ hiện đại thường rất nhỏ gọn và dễ dàng mang theo bên mình trong suốt thời gian theo dõi.
- Thông số Holter: Máy holter điện tâm đồ cho biết các thông số quan trọng như: Tần số tim trung bình, tần số tim chậm nhất/nhanh nhất trong một giờ, số lượng các rối loạn nhịp tim trong một giờ. Ngoài ra, Holter còn ghi lại các biến đổi ST-T, giúp phát hiện các dấu hiệu thiếu máu cơ tim im lặng. Theo nghiên cứu trên tạp chí Circulation, Holter điện tâm đồ có thể phát hiện các cơn thiếu máu cơ tim không triệu chứng, đặc biệt quan trọng ở bệnh nhân tiểu đường hoặc người lớn tuổi.
Thời gian đeo máy Holter điện tâm đồ dao động từ 24-48h để có kết quả chính xác. Thời gian này đủ dài để ghi lại hầu hết các rối loạn nhịp tim thường gặp, đồng thời cũng không gây quá nhiều bất tiện cho người bệnh.
2. Chỉ Định Holter Điện Tâm Đồ
Người bệnh khi có các triệu chứng về tim, rối loạn nhịp tim cần được khám lâm sàng và được bác sĩ chuyên khoa chỉ định thực hiện Holter điện tâm đồ trong các trường hợp sau:
- Rối loạn nhịp tim thoáng qua: Holter đặc biệt hữu ích khi các triệu chứng rối loạn nhịp tim không xảy ra thường xuyên và không thể ghi lại được bằng điện tâm đồ thông thường.
- Được bác sĩ xác định có mối liên quan giữa triệu chứng với các rối loạn tim mạch: Ví dụ, nếu bạn cảm thấy chóng mặt hoặc ngất xỉu và bác sĩ nghi ngờ do rối loạn nhịp tim gây ra, Holter sẽ giúp xác định mối liên hệ này.
- Phát hiện các rối loạn tim mạch không triệu chứng ở người bệnh nhồi máu cơ tim, suy tim, bệnh tim phì đại… Nhiều bệnh nhân mắc các bệnh tim mạch này có thể có các rối loạn nhịp tim mà họ không hề hay biết. Holter giúp phát hiện sớm các rối loạn này để có biện pháp điều trị kịp thời.
- Đánh giá hiệu quả điều trị của thuốc chống loạn nhịp tim: Sau khi bắt đầu dùng thuốc chống loạn nhịp tim, Holter có thể được sử dụng để kiểm tra xem thuốc có hoạt động hiệu quả hay không.
- Chẩn đoán bệnh cơ tim thiếu máu cục bộ: Holter có thể phát hiện các thay đổi ST-T gợi ý thiếu máu cơ tim, ngay cả khi bệnh nhân không có triệu chứng đau ngực điển hình.
- Người có triệu chứng nghi ngờ rối loạn nhịp tim gây nên như: Ngất, thoáng ngất, cơn chóng mặt không tìm thấy nguyên nhân, cơn hồi hộp trống ngực, cơn khó thở, đau ngực, mệt không rõ nguyên nhân, tai biến mạch não nghi ngờ do cơn rung nhĩ, hay cuồng nhĩ… Đây là những triệu chứng thường gặp có thể liên quan đến rối loạn nhịp tim, và Holter là công cụ chẩn đoán quan trọng.
- Đánh giá các nguy cơ tim mạch ở bệnh nhân suy tim, cơ tim phì đại: Holter giúp xác định các rối loạn nhịp tim nguy hiểm có thể dẫn đến đột tử ở những bệnh nhân này.
- Đánh giá chức năng của máy tạo nhịp tim, máy phá rung: Holter có thể được sử dụng để kiểm tra xem máy tạo nhịp tim hoặc máy phá rung cấy ghép đang hoạt động bình thường hay không.
- Holter điện tâm đồ trong Nhi khoa: Holter cũng được sử dụng để chẩn đoán các rối loạn nhịp tim ở trẻ em.
Thực hiện đo Holter điện tâm đồ:
- Dán điện cực: Vùng da dán điện cực được lau sạch sẽ. Hiện nay đa số các loại máy là có 3 kênh với 5-7 điện cực. Vị trí dán điện cực tuỳ thuộc vào số lượng điện cực. Thông thường, các điện cực được dán ở ngực, bụng và xương sườn.
- Lắp máy: Máy Holter được gắn vào thắt lưng hoặc đeo trên cổ. Bạn sẽ được hướng dẫn cách sử dụng máy và cách thay pin (nếu cần).
- Hướng dẫn bệnh nhân: Trong thời gian đeo máy, bạn nên sinh hoạt bình thường, nhưng tránh gắng sức, không làm ướt máy và không làm va đập vào máy vì dễ làm nhiễu hình ảnh điện tâm đồ. Trong thời gian đeo máy nếu có các triệu chứng bất thường cần bấm nút để đánh dấu thời điểm bị, đồng thời ghi lại đầy đủ các triệu chứng này và thời gian chính xác lúc xảy ra triệu chứng vào tờ nhật ký. Việc ghi lại các triệu chứng và thời gian xảy ra là rất quan trọng để bác sĩ có thể so sánh với kết quả điện tâm đồ và đưa ra chẩn đoán chính xác.
- Sau 24-48 giờ: Bệnh nhân được hẹn quay trở lại để tháo máy. Máy sau khi được tháo sẽ được nạp các dữ liệu điện tâm đồ vào máy tính có cài phần mềm để đọc. Phần mềm sẽ phân tích dữ liệu và tạo ra báo cáo chi tiết về nhịp tim của bạn trong suốt thời gian theo dõi.
3. Người Bệnh Cần Làm Gì Khi Thực Hiện Holter Điện Tâm Đồ
Khi có các triệu chứng về rối loạn nhịp tim, người bệnh cần đến ngay bệnh viện để được khám, thực hiện Holter điện tâm đồ và cần cung cấp các thông tin sau cho bác sĩ:
- Liệt kê đầy đủ triệu chứng chính và cả những triệu chứng đi kèm có vẻ không liên quan đến rối loạn nhịp tim và thời điểm khởi phát các triệu chứng trên. Đôi khi, các triệu chứng không điển hình cũng có thể cung cấp thông tin quan trọng cho bác sĩ.
- Các thông tin quan trọng: Tiền sử bệnh, tiền sử gia đình, các yếu tố nguy cơ tim mạch: tăng huyết áp, đái tháo đường, đột quỵ, rối loạn nhịp tim, những lo lắng, căng thẳng hoặc những thay đổi gần đây trong cuộc sống. Tiền sử gia đình và các yếu tố nguy cơ tim mạch có thể giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ mắc bệnh tim mạch của bạn.
- Tất cả những thuốc, thực phẩm chức năng, vitamin đang dùng và liều lượng. Một số loại thuốc và thực phẩm chức năng có thể ảnh hưởng đến nhịp tim, vì vậy điều quan trọng là phải thông báo cho bác sĩ về tất cả những gì bạn đang dùng.
Sau quá trình đo Holter điện tâm đồ kết thúc, bạn sẽ được thông báo kết quả ngay sau đó, cùng với sự tư vấn, đọc kết quả của bác sĩ. Từ các kết quả biểu thị trong biểu đồ Holter của bạn, bác sĩ chuyên khoa sẽ có những chỉ định tiếp theo hoặc định hướng điều trị đúng đắn, phù hợp với tình trạng sức khỏe của bạn. Đừng ngần ngại hỏi bác sĩ về bất kỳ thắc mắc nào bạn có về kết quả Holter và kế hoạch điều trị của bạn.