Liệu pháp tái đồng bộ tim (CRT): Giải pháp cho tim đập lệch nhịp
Bạn cảm thấy mệt mỏi, khó thở, chân tay phù nề? Có thể tim của bạn đang đập không đúng nhịp. Liệu pháp tái đồng bộ tim (CRT) có thể là một giải pháp hiệu quả để giúp tim bạn đập đồng bộ và khỏe mạnh hơn.
- CRT là gì?
- Liệu pháp tái đồng bộ tim (Cardiac Resynchronization Therapy - CRT) là một phương pháp điều trị rối loạn nhịp tim, giúp các buồng tim co bóp một cách có tổ chức và hiệu quả hơn. Rối loạn nhịp tim có thể do nhiều nguyên nhân như tuổi tác, tổn thương tim, tác dụng phụ của thuốc hoặc yếu tố di truyền [theo Mayo Clinic].
- Về cơ bản, CRT sử dụng một máy đồng bộ cơ tim (Cardiac Resynchronization Device) để khôi phục lại mô hình thời gian bình thường của nhịp tim. Điều này đặc biệt quan trọng khi các buồng tim không phối hợp nhịp nhàng với nhau.
- Kỹ thuật này đặc biệt hiệu quả khi hai buồng dưới của tim (tâm thất) không đập đồng thời, dẫn đến suy tim. Suy tim xảy ra khi tim không thể bơm đủ máu để đáp ứng nhu cầu của cơ thể, khiến chất lỏng tích tụ trong phổi và các chi.
- CRT hoạt động như thế nào?
- Máy tạo nhịp CRT điều phối cách thức hoạt động của các buồng tim trên (tâm nhĩ) và buồng tim dưới (tâm thất). Nó cũng điều chỉnh thời gian giữa hai bên trái và phải của tim, đảm bảo sự đồng bộ trong từng nhịp đập.
- Khi tim co bóp không đủ mạnh và đồng bộ, máu không được bơm đi hiệu quả, gây ra các triệu chứng suy tim. CRT giúp tim hoạt động hiệu quả hơn bằng cách gửi tín hiệu điện đến tâm thất để đồng bộ cơ tim. Loại kích thích điện này được gọi là tạo nhịp hai buồng thất (Biventricular pacing).
- Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể phát hiện ra bạn cũng cần một máy khử rung cấy được (Implantable Cardioverter-Defibrillator - ICD). Thiết bị này giúp khắc phục các vấn đề nghiêm trọng về nhịp tim, thậm chí có thể gây nguy hiểm đến tính mạng. Nếu bạn cần thiết bị này, nó có thể được kết hợp với CRT (CRT-D).
- Các loại thiết bị CRT: [Tham khảo acc.org]
- Liệu pháp tái đồng bộ tim bằng máy tạo nhịp tim (CRT-P): Thiết bị này chỉ có chức năng tạo nhịp tim, giúp các buồng tim co bóp đồng bộ hơn. CRT-P bao gồm ba dây dẫn kết nối máy tạo nhịp tim với buồng trên bên phải của tim bạn (tâm nhĩ phải) và cả hai buồng dưới (tâm thất).
- Liệu pháp tái đồng bộ tim với máy tạo nhịp tim và ICD (CRT-D): Thiết bị này kết hợp cả chức năng tạo nhịp tim và khử rung tim. CRT-D được khuyến cáo cho những người bị suy tim, những người cũng có nguy cơ đột tử do tim. So với máy tạo nhịp tim đơn độc, CRT-D có thể phát hiện nhịp tim nguy hiểm và thực hiện một cú sốc điện để thiết lập lại nhịp tim.
Ai nên cân nhắc liệu pháp CRT?
Liệu pháp CRT không phải là lựa chọn phù hợp cho tất cả mọi người. Bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng sức khỏe tổng thể của bạn và các yếu tố khác để xác định xem CRT có phải là phương pháp điều trị tốt nhất cho bạn hay không.
- Chỉ định:
- Bạn có các triệu chứng suy tim từ trung bình đến nặng, chẳng hạn như khó thở, mệt mỏi và phù nề.
- Các buồng bơm (tâm thất) của tim bạn hoạt động không cùng nhau.
- Kết quả xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh cho thấy tim của bạn yếu và to ra.
- Thuốc và thay đổi lối sống không có tác dụng đủ tốt để kiểm soát tình trạng suy tim của bạn.
- Nguy cơ (tuy không cao):
- CRT không phải là một kỹ thuật nguy hiểm hay có nguy cơ cao. Tuy nhiên, giống như tất cả các phẫu thuật khác, CRT cũng có một số nguy cơ tiềm ẩn:
- Phản ứng với thuốc mê.
- Sưng hoặc bầm tím ở vùng trên ngực, nơi đặt thiết bị CRT.
- Chảy máu.
- Nhiễm trùng.
- Vấn đề về nhịp tim.
- Thiết bị hoặc các dây của thiết bị chưa được cố định chắc chắn. Trong trường hợp này, có thể cần thêm một lần phẫu thuật.
- Thiết bị CRT gặp sự cố.
- CRT không phải là một kỹ thuật nguy hiểm hay có nguy cơ cao. Tuy nhiên, giống như tất cả các phẫu thuật khác, CRT cũng có một số nguy cơ tiềm ẩn:
Quy trình cấy máy CRT
- Trước phẫu thuật:
- Bạn nên thảo luận về tất cả các nguy cơ và lợi ích của thủ thuật này với bác sĩ trước khi thực hiện. Hãy hỏi bác sĩ bất kỳ câu hỏi nào bạn có để bạn cảm thấy thoải mái và tự tin về quyết định của mình.
- Bác sĩ có thể sẽ dặn bạn không ăn hoặc uống bất cứ thứ gì sau nửa đêm trước khi phẫu thuật. Điều này là để giảm nguy cơ biến chứng trong quá trình phẫu thuật.
- Nếu bạn thường uống thuốc vào buổi sáng, hãy hỏi bác sĩ xem bạn có thể uống các loại thuốc này với một ngụm nước hay không. Một số loại thuốc có thể cần phải tạm ngừng trước khi phẫu thuật.
- Nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn có thể yêu cầu bạn ngừng dùng bất kỳ loại thuốc nào làm loãng máu trong vài ngày trước khi làm thủ thuật. Điều này là để giảm nguy cơ chảy máu trong và sau khi phẫu thuật.
- Nếu bạn phải dùng thuốc điều trị bệnh tiểu đường, hãy yêu cầu bác sĩ giúp bạn điều chỉnh liều lượng các loại thuốc này trước và sau khi phẫu thuật. Điều này là để đảm bảo lượng đường trong máu của bạn được kiểm soát tốt.
- Hãy cho bác sĩ của bạn biết về:
- Tất cả các loại thuốc bạn đang sử dụng, bao gồm cả thuốc kê đơn và thuốc không kê đơn.
- Thuốc không kê đơn hoặc thực phẩm chức năng bạn đang sử dụng, đặc biệt là aspirin.
- Tình trạng dị ứng của bạn.
- Các triệu chứng cảm lạnh hoặc nhiễm trùng gần đây.
- Tiền sử có vấn đề với thuốc gây mê.
- Trong phẫu thuật (3-5 tiếng):
- Quy trình thực tế có thể mất từ 3 đến 5 giờ. Bạn có thể sẽ tỉnh táo nhưng được thư giãn và cảm thấy buồn ngủ trong suốt quá trình.
- Trong phòng thủ thuật, bạn sẽ nằm trên bàn chụp X-quang. Điều này cho phép bác sĩ nhìn thấy tim của bạn và hướng dẫn các dây dẫn đến đúng vị trí.
- Một đường truyền tĩnh mạch (IV) sẽ được thiết lập ở mu bàn tay hoặc cánh tay của bạn. Nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn sẽ đưa chất lỏng, thuốc kháng sinh và thuốc giảm đau qua đường truyền tĩnh mạch này.
- Các nhân viên y tế sẽ theo dõi tim, huyết áp và mức oxy của bạn trong suốt quá trình phẫu thuật.
- Bác sĩ sẽ sử dụng các loại thuốc để giúp bạn thư giãn hoặc dễ ngủ. Ngoài ra, bác sĩ cũng sẽ gây tê khu vực sẽ đặt thiết bị, vị trí thường đặt là ngay dưới xương đòn trái.
- Bác sĩ sẽ rạch một đường nhỏ và tạo một túi ở dưới da. Túi này sẽ chứa dây và bộ pin máy tính cho CRT (computer battery pack).
- Bác sĩ sẽ đặt các đường truyền vào tĩnh mạch lớn có nhiệm vụ nuôi tim. Sau đó, đưa dây CRT (dây dẫn) vào tĩnh mạch và để vào tim. Trong quá trình thực hiện, bác sĩ sẽ đồng thời chụp X-quang để đảm bảo các đạo trình ở đúng vị trí ở cả hai bên tim.
- Bác sĩ sẽ kiểm tra các đạo trình bằng xung điện để đảm bảo chúng hoạt động bình thường.
- Nếu các dây dẫn ở đúng vị trí và hoạt động như bình thường, chúng sẽ được gắn vào máy tạo nhịp tim CRT. Bác sĩ sẽ đặt máy tạo nhịp tim qua vết mổ và đặt dưới da.
- Sau đó, bác sĩ sẽ đóng vết mổ bằng chỉ khâu hoặc ghim và băng lại.
- Sau phẫu thuật:
- Bạn sẽ được chuyển đến phòng sau phẫu thuật để theo dõi và ở đó cho đến khi thuốc tê hoặc thuốc gây mê hết tác dụng. Bác sĩ sẽ cung cấp cho bạn thuốc giảm đau khi cần thiết.
- Bạn có thể cần phải ở lại bệnh viện một hoặc hai ngày trong khi bác sĩ kiểm tra và điều chỉnh các cài đặt trên thiết bị CRT trong cơ thể bạn.
- Sau khi xuất viện, bạn phải tuân theo tất cả các lời khuyên của bác sĩ và thực hiện các cuộc hẹn tái khám đúng lịch.
- Một số khuyến cáo sau phẫu thuật dành cho người có thiết bị CRT như sau:
- Thực hiện chế độ ăn uống bình thường trước đây.
- Bạn có thể cần hạn chế các hoạt động như nâng, căng và kéo căng trong 6 tuần đầu tiên. Điều này là để cho phép vết mổ lành lại.
- Giữ cho băng sạch và khô cho đến khi bác sĩ cho bạn biết khi nào có thể cởi bỏ băng và đi tắm.
- Kiểm tra vùng vết mổ xem có dấu hiệu nhiễm trùng không. Báo cho bác sĩ biết nếu bạn có các dấu hiệu như sốt, mẩn đỏ, đau nhức, tiết dịch, chảy máu hoặc sưng tấy.
Sống chung với máy CRT
Sống chung với máy CRT đòi hỏi một số điều chỉnh nhỏ trong lối sống của bạn. Tuy nhiên, hầu hết mọi người có thể tiếp tục sống một cuộc sống năng động và trọn vẹn.
- Kiểm tra tình trạng hoạt động của thiết bị thường xuyên, ít nhất 6 tháng một lần. Điều này giúp đảm bảo rằng thiết bị của bạn đang hoạt động bình thường.
- Mang theo thẻ nhận dạng máy tạo nhịp tim CRT và cho tất cả những người chăm sóc bạn biết về thiết bị có trong cơ thể. Điều này rất quan trọng trong trường hợp bạn cần được chăm sóc y tế khẩn cấp.
- Pin của máy tạo nhịp tim có tuổi thọ khoảng 4 đến 8 năm. Bác sĩ sẽ có thể cho bạn biết khoảng 6 tháng trước khi hết pin. Và khi đó, bạn sẽ cần thay thế máy tạo nhịp tim CRT, tuy nhiên, đây chỉ là một thủ tục nhỏ nên bạn không cần phải quá lo lắng.
- Bạn nên giữ tất cả các thiết bị chạy bằng điện cách máy điều hòa tạo nhịp tim CRT khoảng 6 inch (15cm). Do các thiết bị chạy bằng điện có thể ảnh hưởng đến hoạt động của máy tạo nhịp tim CRT.
- Bạn có thể cần tránh xa các thiết bị có từ trường mạnh, bao gồm máy phát điện và các thiết bị như lò vi sóng. Nói chuyện với bác sĩ nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào về những thiết bị nào hay việc gì mà bạn cần phải tránh.
Lưu ý: Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho lời khuyên của chuyên gia y tế. Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn và điều trị phù hợp.
Tại các bệnh viện lớn và uy tín, chẳng hạn như [đề cập tên bệnh viện nếu có thông tin cụ thể], liệu pháp CRT được thực hiện với trang bị hệ thống Phòng mổ Hybrid hiện đại, các thiết bị tối tân như máy chụp mạch DSA, máy gây mê tích hợp các phần mềm theo dõi huyết động bệnh nhân một cách chặt chẽ nhất. Đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm và uy tín trong lĩnh vực tim mạch sẽ đảm bảo quá trình điều trị diễn ra an toàn và hiệu quả.
Nguồn tham khảo:
- hopkinsmedicine.org
- mayoclinic.org
- acc.org