Ảnh Hưởng Của Tiếng Ồn Đến Sức Khỏe Tim Mạch
Nhiều nghiên cứu trên thế giới đã chỉ ra rằng những người sống hoặc làm việc trong môi trường ồn ào có nguy cơ cao mắc các bệnh tim mạch nguy hiểm như bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim, đột quỵ, và tăng huyết áp. Vậy, tại sao tiếng ồn lại gây ảnh hưởng đến tim mạch, và cụ thể các loại tiếng ồn khác nhau tác động đến hệ tim mạch như thế nào?.
1. Tiếng ồn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch
Tiếng ồn không chỉ gây khó chịu mà còn tác động tiêu cực đến hệ tim mạch của bạn. Cơ chế tác động của tiếng ồn lên hệ tim mạch được giải thích như sau:
Tiếng ồn kích thích sản xuất các hormone gây căng thẳng: Khi phải tiếp xúc với tiếng ồn lớn, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách tăng tiết các hormone như catecholamin (adrenalin, noradrenalin), cortisol và serotonin. Các hormone này có vai trò điều hòa nhiều hoạt động trong cơ thể, bao gồm cả hệ tim mạch. Tuy nhiên, khi chúng được sản xuất quá mức do tiếng ồn, sẽ dẫn đến tăng nhịp tim và huyết áp.
Tiếng ồn gây căng thẳng và mất ngủ: Tiếng ồn kéo dài gây ra cảm giác căng thẳng, bực bội, khó chịu, dẫn đến khó ngủ hoặc mất ngủ. Thiếu ngủ và căng thẳng kéo dài là những yếu tố nguy cơ đã được chứng minh làm tăng huyết áp và gây rối loạn hoạt động của tim. Theo nghiên cứu trên tạp chí The Lancet, mất ngủ mãn tính có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch lên đến 48%.
2. Ảnh hưởng cụ thể của các loại tiếng ồn đến hệ tim mạch
2.1. Tiếng ồn tại nơi làm việc
- Môi trường làm việc ồn ào và nguy cơ bệnh tim mạch: Những người thường xuyên làm việc trong môi trường ồn ào (ví dụ: công xưởng, nhà máy, công trường xây dựng) có nguy cơ mắc các bệnh tim mạch như tăng huyết áp, đau thắt ngực, và nhồi máu cơ tim cao hơn từ 2 đến 3 lần so với những người làm việc ở nơi yên tĩnh. Một nghiên cứu đăng trên European Heart Journal cho thấy rằng cứ tăng thêm 10dB tiếng ồn tại nơi làm việc, nguy cơ mắc bệnh tim mạch tăng lên khoảng 6%.
2.2. Tiếng ồn máy bay
- Tiếng ồn từ sân bay và các vấn đề tim mạch: Những người sống gần khu vực sân bay, nơi có nhiều tiếng ồn máy bay, có tỷ lệ mắc bệnh mạch vành, đột quỵ và tăng huyết áp cao hơn đáng kể so với những người sống ở khu vực yên tĩnh hơn. Tiếng ồn máy bay, đặc biệt là vào ban đêm, có thể gây gián đoạn giấc ngủ và làm tăng huyết áp.
2.3. Tiếng ngáy ngủ
- Tiếng ngáy ngủ ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch của người xung quanh: Tiếng ngáy ngủ không chỉ ảnh hưởng đến giấc ngủ của người ngáy mà còn gây ra những tác động tiêu cực đến người ngủ cùng. Tiếng ngáy có thể khiến người bên cạnh bị mất ngủ, trằn trọc, và căng thẳng. Tình trạng thiếu ngủ kéo dài có thể dẫn đến tăng huyết áp và bệnh động mạch vành.
2.4. Tiếng ồn đô thị
- Ô nhiễm tiếng ồn ở thành phố và nguy cơ tim mạch: Người dân sống ở các khu đô thị, đặc biệt là những khu vực gần nhà máy, công xưởng, đường sắt, đường cao tốc, hoặc các khu phố có mật độ giao thông cao, có tỷ lệ mắc bệnh tăng huyết áp cao hơn từ 15 đến 20 lần so với những người sống ở vùng nông thôn yên tĩnh. Nếu phải thường xuyên tiếp xúc với âm thanh lớn hơn 70dB, bạn có thể bị loạn nhịp tim, tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột tử.
3. Phòng tránh ô nhiễm tiếng ồn
Để bảo vệ sức khỏe tim mạch của bạn khỏi tác động tiêu cực của tiếng ồn, bạn có thể thực hiện các biện pháp sau:
- Hạn chế nghe nhạc với âm lượng lớn: Đặc biệt là khi sử dụng tai nghe.
- Sử dụng nút bịt tai hoặc dùng tay bịt tai: Khi gặp phải tiếng ồn quá lớn.
- Đề nghị giảm âm lượng: Tại các nơi công cộng như nhà hàng, quán cà phê, hoặc trên các phương tiện giao thông công cộng.
- Sử dụng mũ chống ồn: Nếu bạn phải làm việc trong môi trường có tiếng ồn cao.
- Tạo không gian yên tĩnh: Trong nhà bằng cách sử dụng các vật liệu cách âm, trồng cây xanh, hoặc sử dụng máy tạo tiếng ồn trắng để che bớt các âm thanh khó chịu.
Tiếng ồn không chỉ ảnh hưởng đến thính giác, giấc ngủ và hành vi của con người mà còn tác động tiêu cực đến tim mạch. Đa số mọi người chưa ý thức được đầy đủ về tác hại của tiếng ồn, vì vậy cần nâng cao nhận thức cộng đồng về vấn đề này. Hạn chế ô nhiễm tiếng ồn sẽ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống, giảm căng thẳng và giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mức độ tiếng ồn an toàn cho sức khỏe là dưới 70dB.