Da khô và bệnh tiểu đường: Những điều cần biết
Da khô là một biến chứng thường gặp ở người bệnh tiểu đường, thường bị bỏ qua nhưng lại gây ra nhiều khó chịu. Tình trạng này xảy ra do lượng đường trong máu cao kéo dài gây mất nước và tổn thương thần kinh.
Da khô là gì?
- Da khô là tình trạng da bị mất nước, trở nên khô ráp, căng và dễ bong tróc. Tình trạng này có thể gây ngứa ngáy, khó chịu và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
- Nhiều người có thể bị khô da theo từng đợt, đặc biệt là vào mùa đông khi thời tiết lạnh và khô. Tuy nhiên, ở người bệnh tiểu đường, tình trạng này có thể trở nên nghiêm trọng và mạn tính nếu đường huyết không được kiểm soát tốt. Theo thời gian, đường huyết cao liên tục sẽ làm cơ thể mất nước nhanh hơn, dẫn đến da bị khô.
Nguyên nhân gây khô da ở người bệnh tiểu đường?
Có nhiều nguyên nhân gây khô da ở người bệnh tiểu đường, trong đó có những nguyên nhân chính sau:
- Đường huyết cao: Khi lượng đường trong máu tăng cao, cơ thể sẽ cố gắng đào thải lượng đường dư thừa qua nước tiểu. Quá trình này dẫn đến mất nước, làm da trở nên khô hơn. Theo Hiệp hội Tiểu đường Hoa Kỳ (ADA), kiểm soát đường huyết là yếu tố quan trọng hàng đầu để ngăn ngừa các biến chứng về da do tiểu đường.
- Tổn thương thần kinh (bệnh thần kinh): Bệnh tiểu đường có thể gây tổn thương các dây thần kinh, bao gồm cả những dây thần kinh kiểm soát tuyến mồ hôi. Khi các dây thần kinh này bị tổn thương, tuyến mồ hôi sẽ hoạt động kém hiệu quả, dẫn đến giảm tiết mồ hôi. Mồ hôi có vai trò quan trọng trong việc giữ ẩm cho da, vì vậy khi mồ hôi tiết ra ít hơn, da sẽ trở nên khô hơn. Theo nghiên cứu trên tạp chí Diabetes Care, có tới 40-50% người bệnh tiểu đường bị bệnh thần kinh ngoại biên, làm tăng nguy cơ khô da.
- Các yếu tố khác:
- Thời tiết khô hanh: Không khí khô có thể hút ẩm từ da, làm da trở nên khô hơn.
- Tắm nước nóng thường xuyên: Tắm nước nóng có thể làm mất đi lớp dầu tự nhiên trên da, khiến da bị khô.
- Sử dụng xà phòng và chất tẩy rửa mạnh: Các sản phẩm này có thể làm mất đi lớp dầu tự nhiên trên da.
Da khô ở người bệnh tiểu đường không chỉ gây khó chịu mà còn có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm. Khi da bị khô, nó sẽ dễ bị nứt nẻ, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và gây nhiễm trùng. Do đó, việc chăm sóc da đúng cách là vô cùng quan trọng đối với người bệnh tiểu đường. Theo Medscape, người bệnh tiểu đường có nguy cơ nhiễm trùng da cao hơn so với người bình thường.
Triệu chứng của da khô
Các triệu chứng của da khô có thể khác nhau tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng. Một số triệu chứng thường gặp bao gồm:
- Ngứa ngáy, khó chịu.
- Da bong tróc, có vảy.
- Da căng, ráp.
- Xuất hiện các đường kẻ hoặc vết nứt trên da, đặc biệt là ở khuỷu tay, đầu gối và bàn chân.
- Trong trường hợp nghiêm trọng, da có thể bị nứt nẻ sâu, gây đau đớn và chảy máu.
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Người bệnh tiểu đường nên đi khám bác sĩ nếu có bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:
- Da khô nghiêm trọng, gây ngứa ngáy, khó chịu nhiều.
- Da bị nứt nẻ, chảy máu.
- Xuất hiện các dấu hiệu nhiễm trùng như sưng, đỏ, đau hoặc có mủ.
- Có vết cắt, trầy xước hoặc vết phỏng trên da để tránh biến chứng nghiêm trọng như loét bàn chân hoặc đoạn chi. Theo khuyến cáo của ACC (American College of Cardiology), việc kiểm tra bàn chân thường xuyên là rất quan trọng đối với người bệnh tiểu đường.
Điều trị da khô
- Sử dụng kem dưỡng ẩm: Kem dưỡng ẩm giúp bổ sung độ ẩm cho da, làm giảm tình trạng khô ráp và ngứa ngáy. Nên chọn các loại kem dưỡng ẩm không chứa hương liệu và chất bảo quản, ưu tiên các loại kem gốc dầu vì chúng giữ ẩm tốt hơn kem gốc nước. Nên thoa kem dưỡng ẩm ngay sau khi tắm, khi da còn ẩm.
- Trường hợp nặng, bác sĩ có thể kê toa kem đặc trị: Bác sĩ có thể kê toa các loại kem chứa corticosteroid hoặc retinoid để giảm viêm và kích thích tái tạo tế bào da.
Phòng ngừa da khô
Để ngăn ngừa tình trạng da khô, người bệnh tiểu đường có thể thực hiện các biện pháp sau:
- Sử dụng kem dưỡng ẩm thường xuyên: Thoa kem dưỡng ẩm ít nhất hai lần một ngày, đặc biệt là sau khi tắm.
- Kiểm soát đường huyết ổn định: Duy trì đường huyết trong giới hạn mục tiêu do bác sĩ khuyến cáo. Theo AHA (American Heart Association), kiểm soát tốt đường huyết giúp giảm nguy cơ các biến chứng tim mạch và các biến chứng khác do tiểu đường.
- Uống đủ nước: Uống đủ 2-3 lít nước mỗi ngày để giữ cho cơ thể đủ nước.
- Tắm nước ấm, không tắm quá lâu: Tránh tắm nước nóng và tắm quá lâu vì có thể làm khô da.
- Tránh xà phòng và chất khử mùi mạnh: Sử dụng các loại xà phòng và chất tẩy rửa dịu nhẹ, không chứa hương liệu và chất bảo quản.
- Không hút thuốc: Hút thuốc làm giảm lưu lượng máu đến da, khiến da bị khô và lão hóa nhanh hơn.
- Sử dụng máy tạo độ ẩm trong mùa đông: Máy tạo độ ẩm giúp tăng độ ẩm trong không khí, giảm tình trạng khô da.
Các chủ đề liên quan:
- Bệnh thận do biến chứng tiểu đường
- U vàng phát ban do biến chứng tiểu đường
- Chuẩn bị cho phẫu thuật trị các biến chứng tiểu đường