Huyết áp thấp: Nhận biết, phòng ngừa và bảo vệ sức khỏe
Huyết áp thấp là căn bệnh khá phổ biến trong cuộc sống hiện nay. Mặc dù thường không gây nguy hiểm đến tính mạng, nhưng nếu tình trạng huyết áp thấp đi kèm với các triệu chứng như chóng mặt, ngất xỉu thì bạn cần đặc biệt lưu ý và nên đi kiểm tra sức khỏe sớm.
1. Huyết áp thấp là gì?
Huyết áp là áp lực của dòng máu lên thành động mạch khi lưu thông. Khi đo huyết áp, bạn sẽ thấy 2 chỉ số:
- Huyết áp tâm thu: Áp lực khi tim co bóp, đẩy máu vào động mạch (thường khoảng 120 mmHg ở người khỏe mạnh).
- Huyết áp tâm trương: Áp lực khi tim giãn ra, nạp đầy máu giữa các nhịp đập (thường khoảng 80 mmHg ở người khỏe mạnh).
Bạn bị huyết áp thấp khi chỉ số huyết áp tâm thu dưới 90 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương dưới 60 mmHg. Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), huyết áp bình thường nên ở mức 120/80 mmHg hoặc thấp hơn. [^1^]
2. Dấu hiệu khi bị huyết áp thấp
Khi bị huyết áp thấp, bạn có thể gặp các triệu chứng sau:
- Hoa mắt, chóng mặt: Đây là dấu hiệu điển hình nhất. Bạn có thể cảm thấy choáng váng, mất thăng bằng, đầu óc quay cuồng như mọi thứ xung quanh đang chuyển động.
- Thiếu tập trung, hay quên, đau đầu: Huyết áp thấp có thể làm giảm lưu lượng máu lên não, khiến não bộ không đủ oxy để hoạt động. Điều này có thể dẫn đến giảm khả năng tư duy, tập trung và suy giảm trí nhớ. Nếu bạn bị huyết áp thấp và đang làm việc căng thẳng, bạn có thể bị đau đầu, thậm chí mất ngủ.
- Da xanh xao, chân tay lạnh: Khi huyết áp thấp, khả năng đưa máu từ tim đến các cơ quan và bộ phận trong cơ thể bị giảm. Điều này có thể làm cho da, đặc biệt là ở bàn chân, bàn tay, trở nên lạnh và xanh tái.
- Mệt mỏi, khát nước: Bạn có thể cảm thấy mệt mỏi, rã rời và không đủ sức làm việc. Khát nước là do khi thể tích máu giảm, não bộ phát tín hiệu để bạn bổ sung nước, giúp tăng thể tích máu và giảm tình trạng huyết áp thấp.
- Ngất xỉu: Trong trường hợp nghiêm trọng, huyết áp thấp có thể gây ngất xỉu, mất ý thức tạm thời, giảm trương lực cơ, thậm chí hôn mê. Điều này rất nguy hiểm vì có thể dẫn đến chấn thương do té ngã.
3. Khi nào bệnh huyết áp thấp trở nên nguy hiểm?
Huyết áp thấp thường không đáng lo ngại nếu bạn không mắc các bệnh lý nội khoa khác và không có triệu chứng tiêu cực nào. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý và đến bệnh viện kiểm tra sức khỏe nếu huyết áp thấp đi kèm với các dấu hiệu sau:
- Huyết áp thấp ở người cao tuổi: Người lớn tuổi thường có nhiều bệnh lý nền, huyết áp thấp có thể làm trầm trọng thêm các vấn đề sức khỏe khác.
- Chóng mặt, ngất xỉu thường xuyên: Đây có thể là dấu hiệu của các vấn đề tim mạch hoặc thần kinh nghiêm trọng.
- Phụ nữ có thai: Huyết áp thấp có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và bé.
- Đang uống thuốc chữa bệnh: Một số loại thuốc có thể gây hạ huyết áp như một tác dụng phụ.
- Huyết áp thấp mạn tính: Nếu bạn bị huyết áp thấp kéo dài, cần tìm hiểu nguyên nhân và điều trị kịp thời.
4. Bảo vệ sức khỏe khi bị huyết áp thấp như thế nào?
Để nâng cao chỉ số huyết áp và giảm các triệu chứng, bạn cần kết hợp nhiều phương pháp khác nhau:
- Sử dụng thuốc điều trị: Nếu nguyên nhân gây huyết áp thấp là do các vấn đề nội tiết, tim mạch hoặc các bệnh lý khác, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp. Với trường hợp huyết áp thấp vô căn (không rõ nguyên nhân), thuốc có thể giúp giảm các triệu chứng.
- Xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học:
- Ăn đủ chất, đặc biệt là các thực phẩm giàu protein và vitamin.
- Có thể tăng lượng muối trong khẩu phần ăn một chút, nhưng không nên quá nhiều (tham khảo ý kiến bác sĩ).
- Uống đủ nước (2-3 lít mỗi ngày) để duy trì thể tích máu.
- Trà gừng hoặc cà phê có thể giúp nâng huyết áp tạm thời, nhưng nên sử dụng điều độ.
- Chế độ tập luyện đều đặn:
- Tập thể dục vừa sức mỗi ngày (đi bộ, bơi lội, yoga…) để cải thiện tuần hoàn máu.
- Tránh tập luyện quá sức hoặc thay đổi tư thế đột ngột.
5. Đề phòng huyết áp thấp như thế nào?
Để phòng ngừa tình trạng tụt huyết áp, bạn có thể thực hiện các biện pháp sau:
- Ngủ đủ giấc (7-8 tiếng mỗi đêm), giữ ấm cơ thể, đặc biệt là khi ngủ.
- Thay đổi tư thế từ từ: Không nên đứng dậy quá nhanh sau khi nằm hoặc ngồi lâu.
- Không nên trèo cao hoặc làm các công việc đòi hỏi gắng sức.
- Để gối đầu vừa phải khi ngủ: Gối quá cao hoặc quá thấp đều có thể ảnh hưởng đến lưu lượng máu lên não.
- Duy trì vận động nhẹ nhàng mỗi ngày.
- Theo dõi huyết áp thường xuyên, đặc biệt nếu bạn trên 50 tuổi.
- Uống đủ nước, hạn chế đồ uống có cồn.
Lưu ý:
- Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho lời khuyên của bác sĩ.
- Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào nghi ngờ huyết áp thấp, hãy đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Nguồn tham khảo:
[^1^]: American Heart Association. (n.d.). Low Blood Pressure - When Blood Pressure Is Too Low. https://www.heart.org/en/health-topics/high-blood-pressure/understanding-blood-pressure-readings/low-blood-pressure-when-blood-pressure-is-too-low