Ăn Theo Cảm Xúc: Nhận Biết và Kiểm Soát
Có bao giờ bạn tự hỏi tại sao mình lại tìm đến đồ ăn khi vui, buồn, hay căng thẳng? Ăn theo cảm xúc là một hiện tượng phổ biến, nhưng nếu không kiểm soát, nó có thể gây ra những hệ lụy không nhỏ cho sức khỏe và cân nặng của bạn. Hãy cùng tìm hiểu sâu hơn về vấn đề này và cách để làm chủ những cơn thèm ăn do cảm xúc nhé.
Mối Liên Hệ Giữa Thức Ăn và Tâm Trạng
Thức ăn và tâm trạng vốn là đôi bạn thân thiết. Chúng ta thường ăn mừng những dịp vui bằng những bữa tiệc thịnh soạn, tìm đến đồ ăn vặt để 'gặm nhấm' nỗi buồn, hoặc 'nạp năng lượng' bằng đồ ngọt khi căng thẳng. Theo một nghiên cứu trên tạp chí Physiology & Behavior, cảm xúc có tác động đáng kể đến hành vi ăn uống của chúng ta [Nguồn: Physiology & Behavior].
Tuy nhiên, chính mối liên hệ này đôi khi lại trở thành rào cản trên hành trình giảm cân và duy trì một lối sống lành mạnh. Khi cảm xúc chi phối, chúng ta dễ dàng đưa ra những lựa chọn ăn uống thiếu khôn ngoan, dẫn đến tăng cân và các vấn đề sức khỏe khác.
Bài Kiểm Tra Cảm Xúc: Bạn Có Phải Là Người Ăn Theo Cảm Xúc?
Để biết liệu bạn có phải là người ăn theo cảm xúc hay không, hãy thử thực hiện bài kiểm tra nhỏ sau đây:
Bước 1: Đọc danh sách các từ ngữ mô tả tâm trạng dưới đây:
Sợ hãi, Đơn độc, Tức giận, Lo âu, Cảm thấy mình tệ, Buồn, Chán, Hài lòng, Phiền muộn, Thất vọng, Đen đủi, Đáng sợ, Nản lòng, Tốt, Có lỗi, Hạnh phúc, Ghét bỏ, Đói, Không an toàn, Cô đơn, Ghen tức, Buồn rầu, Căng thẳng, Lo ngại, Buồn ngủ, Không chắc chắn, Lo lắng.
Bước 2: Với mỗi từ ngữ trên, hãy tự hỏi bản thân: 'Nếu mình rơi vào trạng thái này, mình có cảm thấy thèm ăn không?'. Ghi lại những từ ngữ khiến bạn cảm thấy thèm ăn.
Bước 3: Bổ sung thêm bất kỳ cảm xúc nào khác mà bạn nghĩ rằng có thể kích thích cơn thèm ăn của bạn.
Nếu bạn có hơn 5 cảm xúc khiến bạn muốn ăn nhiều hơn bình thường, rất có thể bạn là một người ăn theo cảm xúc. Đừng lo lắng, bạn không hề đơn độc! Điều quan trọng là chúng ta cần nhận thức được vấn đề và tìm cách kiểm soát nó.
Ăn Theo Cảm Xúc: Kiểm Soát Như Thế Nào?
Vậy làm thế nào để kiểm soát thói quen ăn theo cảm xúc và bảo vệ sức khỏe của mình? Dưới đây là một vài lời khuyên hữu ích:
Ghi nhớ những cảm xúc hoặc tình huống khiến bạn ăn nhiều hơn bình thường: Bằng cách xác định được 'thủ phạm', bạn có thể chủ động đối phó với chúng.
Liệt kê ra những phương pháp khác có thể làm dịu tâm trạng mà không cần dùng đến thức ăn: Thay vì tìm đến đồ ăn, hãy thử trò chuyện với bạn bè, đi dạo, nghe nhạc, đọc sách, tập yoga, hoặc bất kỳ hoạt động nào giúp bạn thư giãn và cảm thấy tốt hơn. Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), tập thể dục thường xuyên là một cách tuyệt vời để giảm căng thẳng và cải thiện tâm trạng [Nguồn: AHA].
Nhắc nhở bản thân rằng thức ăn không thể giải quyết được vấn đề cảm xúc: Đồ ăn chỉ mang lại cảm giác thoải mái tạm thời, và sau đó bạn có thể cảm thấy tội lỗi hoặc hối hận. Hãy nhớ rằng, thức ăn không phải là 'liều thuốc' cho những cảm xúc tiêu cực.
Tìm kiếm sự giúp đỡ nếu bạn cảm thấy khó khăn trong việc kiểm soát thói quen ăn uống: Đừng ngần ngại chia sẻ với gia đình, bạn bè, hoặc tìm đến các chuyên gia dinh dưỡng hoặc tâm lý để được tư vấn và hỗ trợ. Một nghiên cứu trên tạp chí Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics cho thấy rằng liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) có thể giúp giảm thiểu việc ăn theo cảm xúc [Nguồn: Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics].
Tham khảo thêm các cách từ bỏ thói quen ăn theo cảm xúc: Có rất nhiều tài liệu và nguồn thông tin hữu ích có thể giúp bạn thay đổi hành vi và xây dựng một mối quan hệ lành mạnh hơn với thức ăn.
Kết Luận
Thay vì 'Sống để ăn', hãy đảo ngược phương châm của bạn thành 'Ăn để sống'. Hãy ăn uống một cách có ý thức, lựa chọn những thực phẩm lành mạnh, và tìm những cách lành mạnh hơn để đối phó với cảm xúc của mình. Chúc bạn thành công trên hành trình xây dựng một cuộc sống khỏe mạnh và hạnh phúc!
Các chủ đề liên quan:
- Làm thế nào để từ bỏ thói quen ăn theo cảm xúc?
- Bạn ăn do cảm xúc hay ăn do đói?
- Muốn giảm cân hãy dùng thức ăn bằng đũa!