Bóc tách động mạch chủ nguy hiểm thế nào

Bóc tách động mạch chủ là gì?

Bóc tách động mạch chủ là gì?

Động mạch chủ là mạch máu to nhất, có nhiệm vụ dẫn máu từ tim, phân nhánh vào những động mạch nhỏ hơn, đi nuôi toàn bộ cơ thể.

Thành động mạch chủ gồm có 3 lớp: lớp áo trong, lớp áo giữa và lớp áo ngoài. Mặc dù vậy, do liên tục chịu áp lực lớn, thành mạch rất dễ bị tổn thương.

Bóc tách động mạch chủ là tình trạng lớp thành mạch bên trong bị rách, dòng máu chảy vào lớp áo giữa và lan dọc theo chiều dài của mạch máu.

Bóc tách động mạch chủ là gì?

Triệu chứng bóc tách động mạch chủ

Triệu chứng bóc tách động mạch chủ

Tùy vào vị trí của đoạn bóc tách trên thành động mạch chủ, bệnh nhân sẽ có triệu chứng khác nhau.

Tuy vậy, đau là triệu chứng thường gặp nhất. Đau khởi phát 1 cách đột ngột và có cường độ dữ dội như dao đâm và kéo dài liên tục. Nếu bóc tách động mạch chủ ngực, đau sẽ bắt đầu ở ngực, lan lên cổ, cánh tay, vai, hàm dưới hay sau lưng. Nếu bóc tách động mạch chủ bụng, bệnh nhân sẽ đau ở thượng vị, có khi lầm lẫn sở hữu đau do hệ tiêu hóa.

Các triệu chứng khác thường ít gặp hơn. Nếu bóc tách diễn tiến nhanh, làm thiếu máu lên não, người bệnh sẽ xỉu hay có dấu hiệu của đột quỵ như liệt nửa người, liệt mặt, nói đớ... hoặc thiếu máu đến phần dưới cơ thể làm liệt hai chân, suy thận, nhồi máu ruột. Khi khối bóc tách quá lớn và trong tình trạng huyết áp tăng sẽ dễ vỡ phình động mạch chủ, gây suy tim, tràn máu màng tim, chèn ép tim và có nguy cơ tử vong rất cao.

Nguyên nhân bóc tách động mạch chủ

Nguyên nhân bóc tách động mạch chủ

Người to tuổi, từ 60 đến 70 tuổi, nam giới và phụ nữ có thai, chấn thương hay phẫu thuật vùng ngực - bụng là đối tượng nguy cơ của bóc tách động mạch chủ.

Bên cạnh đó, tăng huyết áp là nguyên nhân sinh bệnh thường gặp nhất. Nếu không được phát hiện và kiểm soát tốt, huyết áp cao lâu ngày làm thoái hóa mô liên kết, gây suy yếu khả năng đàn hồi thành mạch.

Ngoài ra, các bệnh rối loạn cấu trúc khác cũng có ảnh hưởng đến động mạch chủ như bệnh lý mô liên kết, phình dãn đã có trước, viêm nhiễm, xơ vữa động mạch...

Điều trị bóc tách động mạch chủ

Điều trị bóc tách động mạch chủ

Bóc tách động mạch chủ khá ít gặp nhưng là 1 trong các bệnh cảnh nguy khốn hàng đầu của tim mạch. Khi nghi ngờ có bóc tách, bệnh nhân nhanh chóng được nhập viện và theo dõi liên tục tại khoa cấp cứu hồi sức.

Điều trị nội khoa chỉ nhằm mục đích hạn chế mảng bóc tách lan rộng và hạn chế nguy cơ vỡ mạch máu. Các nhóm thuốc được chọn lựa có tác động làm giảm sức co bóp cơ tim, giảm tần số tim và hạ huyết áp.

Phẫu thuật nên được tiến hành càng sớm càng phải chăng hoặc bệnh nhân được chuyển đến các trung tâm tim mạch chuyên sâu để được giải phẫu kịp thời, nhất là trong các tình huống dọa vỡ bóc tách, trụy mạch. Phẫu thuật viên thay thế đoạn mạch thương tổn bằng mảnh ghép để duy trì tính toàn vẹn và chức năng dẫn máu của động mạch chủ.

Nếu mức độ tổn thương hạn chế, bệnh nhân có thể được can thiệp nội mạch bằng cách đặt ống thông, tránh tai biến của 1 cuộc mổ lớn.

Phòng phòng ngừa bóc tách động mạch chủ

Phòng ngừa bóc tách động mạch chủ

Tuổi tác tăng dần theo thời gian, giới tính và bệnh lý mô liên kết bẩm sinh là các yếu tố không thể đổi thay được.

Tuy nhiên, rèn luyện một lối sống lành mạnh là việc có thể làm mỗi ngày để có một trái tim khỏe và mạch máu khỏe, như không hút thuốc lá, tích cực chuyển động cơ thể, ăn uống giàu chất xơ... và kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu.

Mỗi cá nhân nên có kế hoạch thăm khám sức khỏe hằng năm, nhất là người trung niên. Nếu phát hiện có phình động mạch chủ, cần theo dõi diễn tiến định kỳ bằng siêu âm hay chụp hình cắt lớp. Nếu khối phình lớn hay tốc độ tăng kích thước nhanh, nên can thiệp sớm đúng chỉ định, nhằm hạn chế nguy cơ bóc tách.

Tóm lại, bóc tách động mạch chủ là lúc lớp áo trong bị rách, máu chảy vào lớp áo giữa và lan dọc theo thành mạch. Đây là bệnh lý tim mạch nặng nề, nguy cơ tử vong cao nếu như không được can thiệp kịp thời. Vậy nên, xây dựng lối sống khỏe mạnh, kiểm soát huyết áp phải chăng là cách hữu hiệu giúp phòng tránh bóc tách động mạch chủ.
 

Bác sĩ nội trú Ngô Võ Ngọc Hương Bệnh viện Nhân Dân 115

Có thể bạn quan tâm