Hội chứng dây chằng vòng cung trung bình (MALS): Khi 'dây oan' thắt nghẹt mạch máu
1. Tổng quan về hội chứng dây chằng vòng cung trung bình
Hội chứng dây chằng vòng cung trung bình (Median Arcuate Ligament Syndrome - MALS), còn được biết đến với các tên gọi như hội chứng chèn ép động mạch thân tạng (Celiac Artery Compression Syndrome) hoặc hội chứng Dunbar, là một tình trạng hiếm gặp, xảy ra khi dải mô xơ (dây chằng vòng cung trung bình) vắt ngang qua động mạch thân tạng (một động mạch lớn cung cấp máu cho các cơ quan vùng bụng) và gây chèn ép.
Bình thường, dây chằng này nằm phía trên động mạch chủ bụng (mạch máu lớn nhất trong cơ thể) và không gây ảnh hưởng gì đến động mạch thân tạng. Tuy nhiên, ở một số người, vị trí của dây chằng vòng cung trung bình lại thấp hơn bình thường, đè lên động mạch thân tạng, làm giảm lưu lượng máu đến các cơ quan như dạ dày, gan, lách và tuyến tụy. Trong một số trường hợp, sự chèn ép này còn có thể tác động lên các dây thần kinh xung quanh động mạch thân tạng (đám rối thần kinh tạng), gây ra các triệu chứng đau bụng.
Hội chứng MALS có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, từ trẻ em đến người lớn. Tuy nhiên, bệnh thường được chẩn đoán ở những người trẻ tuổi, đặc biệt là phụ nữ.
2. Triệu chứng lâm sàng của hội chứng dây chằng vòng cung trung bình
Triệu chứng của hội chứng MALS rất đa dạng và thường không đặc hiệu, khiến cho việc chẩn đoán trở nên khó khăn. Nhiều người mắc bệnh không có triệu chứng gì cả. Tuy nhiên, một số người có thể gặp phải các triệu chứng sau:
- Đau bụng: Đây là triệu chứng phổ biến nhất, thường xuất hiện ở vùng thượng vị (vùng trên rốn) hoặc giữa bụng. Cơn đau có thể âm ỉ, liên tục hoặc xuất hiện theo từng đợt. Đau thường tăng lên sau khi ăn, sau khi tập thể dục hoặc khi thay đổi tư thế. Một số người cảm thấy dễ chịu hơn khi cúi người về phía trước.
- Sợ ăn và sụt cân: Do đau bụng sau khi ăn, người bệnh có thể cảm thấy sợ ăn, dẫn đến giảm lượng thức ăn đưa vào cơ thể và gây sụt cân.
- Chướng bụng: Bụng có cảm giác căng tức, khó chịu.
- Buồn nôn và nôn: Có thể xảy ra sau khi ăn.
- Tiêu chảy: Một số người bệnh có thể bị tiêu chảy.
- Tiếng thổi ở bụng: Bác sĩ có thể nghe thấy tiếng thổi (âm thanh bất thường) khi khám bụng, do dòng máu chảy qua động mạch thân tạng bị hẹp.
3. Khi nào cần được tư vấn với bác sĩ?
Đau bụng là một triệu chứng rất thường gặp và có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra. Nếu bạn bị đau bụng kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc kèm theo các triệu chứng khác, bạn nên đi khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị.
Đặc biệt, bạn cần đến bệnh viện ngay lập tức nếu có các dấu hiệu cảnh báo sau:
- Phân có máu: Đây có thể là dấu hiệu của xuất huyết tiêu hóa.
- Sốt: Cho thấy có tình trạng nhiễm trùng.
- Nôn kéo dài: Có thể dẫn đến mất nước và điện giải.
- Đau bụng dữ dội khi ấn vào: Cần loại trừ các bệnh lý ngoại khoa cấp tính.
- Sưng bụng: Có thể do tắc ruột hoặc cổ trướng.
- Vàng da, vàng mắt: Gợi ý đến các bệnh lý về gan mật.
- Đau ngực: Cần loại trừ các bệnh lý tim mạch.
- Đau quặn bụng lan tỏa: Có thể là dấu hiệu của tắc mạch mạc treo tràng.
- Đau kéo dài, tăng khi vận động: Cần loại trừ các bệnh lý về mạch máu.
- Vã mồ hôi: Có thể là dấu hiệu của sốc.
- Chóng mặt, suy nhược: Cho thấy tình trạng mất máu hoặc giảm tưới máu não.
- Khó thở: Cần loại trừ các bệnh lý về tim phổi.
4. Kết luận
Hội chứng dây chằng vòng cung trung bình là một bệnh lý hiếm gặp nhưng có thể gây ra những ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Việc nhận biết sớm các triệu chứng và đi khám bác sĩ kịp thời là rất quan trọng để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.
Nguồn tham khảo:
- Mayo Clinic: https://www.mayoclinic.org/
- Medscape: https://emedicine.medscape.com/article/188943-overview